Rusya lideri Dimitri Medvedev, ‘uranyum takası’ öngören anlaşmanın uluslararası toplumu tatmin etmeyebileceğini söyledi. ABD de, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun bilgilendirilmesini istedi.

Uluslararası toplum, İran’ın nükleer programıyla ilgili olarak, Türkiye ve Brezilya’nın girişimleriyle varılan anlaşmaya genelde temkinli yaklaştı.

Birleşmiş Milletler ve Rusya, anlaşmanın ümit verici olduğunu bildirdi.

Ancak Rusya Federasyonu Başkanı Dimitri Medvedev, anlaşmanın uluslararası toplumu tatmin etmeyebileceğini söyledi.

Dimitri Medvedev, İran’ın uranyum zenginleştirmeyi sürdürmeye yönelik planlarının, uluslararası toplumu hala kaygılandırdığını vurguladı.

Amerika Birleşik Devletleri’nden de bu yönde bir açıklama geldi.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, anlaşmanın uluslararası toplum tarafından gerektiği gibi değerlendirilebilmesi için, İran’ın planları hakkında Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nu planları hakkında net ve inandırıcı bir şekilde bilgilendirmesi gerektiği bildirildi.

Fransa Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Bernard Valero da, son anlaşma konusunda gerekli değerlendirmeyi önce Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun yapması gerektiğini söylemişti.

Almanya hükümeti, İran ve kurum arasında bir anlaşmaya varılmasının yerini hiç bir şeyin alamayacağını savunmuştu.

İngiltere Dışişleri Bakan Yardımcısı Alistair Burt de, İran’ın faaliyetlerinin -özellikle de uranyumunu yüzde 20 düzeyine dek zenginleştirmeye başlama kararının- kaygıyarattığı uyarısında bulunmuştu.

Tahran Yönetimi, Türkiye ve Brezilya’yla yürüttüğü müzakereler sonrası, uranyumunu yurt dışında zenginleştirmeyi kabul etmişti.

İran Dışişleri Bakanlığı, düşük düzeyde zenginleştirilmiş 1200 kg uranyumun, araştırma reaktörlerindeki kullanılabilecek nükleer yakıt karşılığında, Türkiye’ye gönderileceğini açıklamıştı.

Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ise Türkiye ve Brezilya’nın teminatındaki anlaşma ışığında İran’a yeni yaptırım uygulamaya gerek olmadığını belirtti.

İran bir ay içinde sevke hazır

Tahran’da varılan anlaşmanın, ilk defa geçen yıl gündeme gelen ve Birleşmiş Milletler tarafından İran’a daha önce önerilen bir anlaşmayla paralel olabileceği belirtiliyor.

Anlaşmaya göre ABD, Rusya, Fransa ve Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’ndan oluşan Viyana Grubu anlaşmaya onay verirse, İran uranyumu 1 ay içinde sevketmeye hazır.

Yüzde 3,5 oranındaki uranyumun saklanması karşılığında ise yüzde 20 düzeyine dek zenginleştirilmiş uranyumun bir yıl içinde İran’a ulaştırılması isteniyor.

Bu oran yine silah yapımı için gereken zenginleştirme düzeyinin altında, ama enerji üretimi ve araştırma reaktörleri için yeterli.

Tahran’daki muhabirimiz Jon Leyne, anlaşmanın Türkiye’ye götürülecek uranyumun daha sonra yeni yakıt yapımında mı kullanılacağına yoksa sadece stok olarak mı tutulacağına açıklık getirmediğini söylüyor.

Batılı bir diplomat da, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum miktarının 2.000 kiloyu bulduğuna inanıldığını dolayısıyla, 1.200 kilo Türkiye’ye aktarılsa bile ülkenin elinde yüklü miktarda malzeme kalacağını savundu.

Anlaşmanın imzalanması, Birleşmiş Güvenlik Konseyi bünyesinde İran’a karşı dördüncü bir yaptırım paketi getirilmesi konusunda görüşmelerin sürdüğü bir döneme rastlıyor.

Fransa’nın Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner, yaptırımlar konusundaki temaslarda ilerleme kaydettiklerini açıklamıştı.